Een mindmap is een diagram opgebouwd uit begrippen, teksten en plaatjes die zijn geordend in de vorm van een boomstructuur rond een centraal thema. Mindmaps werken dan ook het beste bij onderwerpen met een duidelijk kernbegrip (Wijze lessen, 2019). Door de lijnen tussen de begrippen worden de relaties ermee duidelijk gemaakt. Een mindmap zet op deze manier een lange lijst van monotone informatie om in een georganiseerd diagram dat werkt in lijn met de natuurlijke manier van werken van jouw hersenen. Een mindmap wordt gebruikt om creatieve processen te ondersteunen en bij leren & memoriseren. Digitale mindmaps kunnen daarnaast worden gebruikt bij het interactief toegankelijk maken van complexe en multimediale informatie.
Mindmapping draagt bij aan verbetering van kritisch denken en de motivatie van studenten (Sari et al., 2021) en aan de ontwikkeling van metacognitieve vaardigheden (Astriani et al., 2020).
Toepassingen in het onderwijs
Met mindmappen ondersteun je verschillende onderwijsactiviteiten:
- Oriëntatie op het onderwerp. Maak samen met de groep een mindmap aan de hand van de vraag: wat weet je al? Dit activeert de voorkennis van studenten – een cruciale stap voor effectief leren. Daarnaast geeft het jou als docent een goede indruk van wat de groep weet en kun je je vervolgactiviteiten hierop aansluiten.
- Korte terugblik. Creëer tijdens een terugblik op een vorig instructiemoment een mindmap, of geef deze terugblik aan de hand van een bestaande mindmap. Zo help je studenten de leerstof goed te onthouden.
- Structuur in de lesstof aanbrengen. Creëer tijdens het geven van de instructie een mindmap. Dit helpt studenten de leerstof goed te onthouden door complexe informatie visueel te ordenen.
- Leervragen opstellen en aanvullen. Laat studenten de mindmap aanvullen met vragen die ze hebben. Als andere studenten er een antwoord op hebben, kunnen ze die erbij zetten. Zo weet je waar je nog extra uitleg over moet geven of waar extra oefening nodig is.
